Ocena hydrologiczno-nawigacyjna administrowanych wód
Temperatura powietrza, opady, wiatry
Do III dekady stycznia 2005 roku zarówno w dzień jak nocą temperatury powietrza były dodatnie. Mrozy wystąpiły od III dekady. Opadów było niewiele, z przewagą deszczu. Silniejsze mrozy, trzymające aż do połowy marca zanotowano od II dekady lutego. Temperatura nocą spadała do minus 150C, w dzień również była ujemna. Cieplejsza była w III dekada lutego. Od III dekady lutego do końca I dekady marca dość intensywnie padał śnieg.
W dniach 16-17 marca 2005 nastąpiło nagłe ocieplenie. Temperatury powietrza w przeciągu trzech dni wzrosły o kilkanaście stopni, miejscami ponad 20 stopni, dochodząc do plus 90C w dzień. Spowodowało to nagłe topnienie pokrywy śnieżnej, której grubość na Kaszubach oraz Pojezierza Iławskim przekraczała 50 cm. Sytuację pogarszały jeszcze dość znaczne opady deszczu. 16 marca w Słupsku spadło 10 mm deszczu, w Wejherowie, Łebie i Elblągu po 6 mm, Kościerzynie 4 mm i Gdańsku 3 mm. Nie mniejszy opad wystąpił na Żuławach i Pojezierzu Iławskim.
W kwietniu temperatura powietrza w najcieplejszych dniach wzrastała do 180C. Przymrozki występowały nocą, szczególnie w III dekadzie. Początek maja i III dekada miesiąca były ciepłe, chłodniejsza była II dekada, gdzie nocą odnotowywano temperatury w okolicach 00C. Większe opady deszczu wystąpiły z końcem maja w połączeniu z burzami.
Czerwiec był upalny, większe opady wystąpiły na początku miesiąca. Upały wystąpiły również w III dekadzie lipca, w której zanotowano także duże opady deszczu oraz burze. Duże opady deszczu odnotowano również w I dekadzie sierpnia, chłodniejszej od drugiej połowy miesiąca, w której powróciły upały. Bardzo ciepło i bez opadu deszczu było w wrześniu.
Pierwsze spadki temperatur poniżej 00C odnotowano w I dekadzie października. Były one niewielkie (do minus 20C) i krótkotrwałe. Deszcz w tym miesiącu był niewielki.
Ponownie przymrozki wystąpiły w II dekadzie listopada, a większe mrozy w III dekadzie grudnia (do minus 5-6 0 Cw nocy i niewiele poniżej zera w dzień). W listopadzie oraz III dekadzie grudnia padał deszcz, zaś w II dekadzie grudnia śnieg.
Dość często w ciągu minionego roku występowały sztormy na Bałtyku, ze szczególnym nasileniem od początku stycznia do połowy kwietnia, w sierpniu oraz wrześniu, a także w miesiącach jesienno-zimowych
Stany wody
Wiosną 2005 roku w dorzeczu dolnej Wisły oraz rzek Żuław i Pobrzeża wystąpiła powódź roztopowo-opadowa. Przekroczone zostały stany alarmowe, a niejednokrotnie maksima z ostatnich kilkudziesięciu lat.
W dniu 17 marca gwałtownie zaczęły przybierać Radunia, Reda i jej dopływ Bolszewka. We wszystkich tych rzekach przekroczone zostały stany alarmowe. Wystąpiły podtopienia dużych powierzchni terenów nadrzecznych oraz budynków. Maksymalny przepływ powodziowy na rzece Raduni w m. Pruszcz Gdański wystąpił w dniu 19 marca i wynosił 64 m3/s. Był to najwyższy przepływ od 57 lat i drugi pod względem wartości w 100-leciu
Stan wody na „żuławskiej” rzece Wąskiej był tylko 9 cm niższy od absolutnego maksimum, wyliczonego z lat 1961-2000.
Stany wody na przejętych od Zarządów Melioracji rzekach Żuław w dużym stopniu kształtowane były przez wody doprowadzane rowami melioracyjnymi, których nie mogły pomieścić w korytach pozostających w bardzo złym stanie technicznym (przede wszystkim zamulonych i zarośniętych, o zawężonych przekrojach ).
Na rzece Dzierzgoń stany wody w środkowym biegu rzeki podpiętrzone zostały przez zator lodowy.
Ujście rzeki Tugi do Szkarpawy oraz Szkarpawę podpiętrzały wpychane wiatrami północnymi wody Zalewu Wiślanego.
Bardzo długo utrzymywały się wysokie stany wody na Drwęcy. W Nowym Mieście Lubawskim (km 126,7 rzeki) najwyższy stan – 366 cm zanotowano w dniu 19 marca. Przekraczał on o 19cm absolutne maksimum z lat 1949-2000.
Tylko 3 cm brakowało do absolutnego maksimum stanom wody Drwęcy w m. Brodnica (km 85), gdzie 22 marca zanotowano 284 cm. Wysoka woda na Drwęcy utrzymywała się bardzo długo - w Brodnicy spadła poniżej stanu alarmowego dopiero 22 kwietnia.
Najpóźniej, bo w dniach 24-26 marca przemieszczała się fala kulminacyjna Wisłą. Dolną Wisłą przepływały wody dopływające z terenów położonych powyżej administrowanego odcinka, regulowane zrzutami przez zbiornik we Włocławku, a także wody dopływów z terenu administracji tut. Zarządu Drwęcy, Wdy, Osy, Mątawy, Wierzycy.
Tak wysokiej wody na Wiśle nie notowano od ćwierćwiecza. Poprzedni wysoki stan wody na Wiśle w Tczewie wystąpił 25 lat temu. W roku 1980 zanotowano tam 983 cm. W roku bieżącym fala kulminacyjna w Tczewie osiągnęła 960 cm.
Dla tegorocznego wiosennego spływu wód powodziowych charakterystyczna była duża szybkość przemieszczania się fali kulminacyjnej rzeką Wisłą
Spływy wód roztopowo-opadowych poczyniły znaczne szkody w korytach wielkiej wody rzek, które można usystematyzować następująco:
-
rozmycia ubezpieczeń brzegowych i skarp rzek
-
uszkodzenia budowli regulacyjnych poprzecznych
-
dalsze uszkodzenia kierownic wyprowadzających wody Wisły do Zatoki Gdańskiej
-
zamulenia koryt
-
wywroty pochylonych drzew – zatory w korytach.
Szkody oszacowano na kwotę ca 12 600,00 tys. zł.
Poza okresem wezbrania roztopowo-opadowego, wody Wisły w I półroczu układały się generalnie od kilku do kilkunastu centymetrów powyżej wody średniej rocznej.
Jedynie w III dekadzie stycznia w ujściowym odcinku Wisły odnotowano wzrost wody do stanów ostrzegawczych. Stan wody Wisły w Świbnie wyniósł 603 cm, czyli 3 cm powyżej ostrzegawczego. Przyczyną tej sytuacji były sztormy na Bałtyku i wysokie stany wody Zatoki Gdańskiej.
W drugiej połowie roku wody na administrowanych rzekach układały się w dolnej strefie stanów średnich oraz w strefie stanów niskich. Najniższe stany wody odnotowano od września do listopada. Od II dekady grudnia następował stopniowy, powolny wzrost stanów wody. W odcinku ujściowym wody Wisły osiągnęły wartości niewiele przekraczające wodę średnią roczną.
Sytuację hydrologiczną na rzekach w marcu 2005 roku przedstawiono w tabeli nr 1 i nr 2.
Tabela 1. Przemieszczanie się fali kulminacyjnej na Wiśle w marcu 2005 roku na odcinku administrowanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku
|
Wodowskaz
|
Zaobserwowany stan maksymalny
|
Stan
alarmowy / ostrzegawczy
(w cm)
|
Uwagi
zrzuty ze zb. Włocławek
m3/s*
|
|
|
Stan (w cm)
|
Data – godziny
|
|||
|
Toruń
|
776
|
24.03.
południowe/ wieczorne
|
650 / 530
|
ca 5 000
|
|
Fordon
|
704
|
25.03.
poranne
|
650 / 530
|
3 650
|
|
Chełmno
|
754
|
25.03.
poranne
|
630 / 510
|
|
|
Grudziądz
|
750
|
25.03.
południowe
|
650 / 540
|
|
|
Korzeniewo
|
790
|
26.03.
poranne
|
700 / 610
|
3 435
|
|
Biała Góra
|
794
|
26.03.
poranne
|
700 / 600
|
|
|
Tczew
|
960
|
26.03.
południowe
|
820 / 700
|
najwyższy stan w ostatnim ćwierćwieczu
|
|
Gdańska Głowa
|
876
|
26.03.
południowe
|
810 / 730
|
|
|
Przegalina
|
728
|
26.03.
południowe
|
700 / 650
|
|
|
Świbno
|
641
|
26.03.
południowe
|
680 / 600
|
|
* zrzut ze zbiornika we Włocławku w godz. porannych danego dnia
Maksymalny zrzut z Włocławka: od godz. 1200 dnia 23 marca do godz. 1000 dnia 24 marca 2005 roku - 5 400 m3/s.
Tabela 2. Maksymalne stany lub przepływy na innych rzekach w marcu 2005 roku administrowanych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku
|
Rzeka- wodowskaz
|
Zaobserwowany stan maksymalny
|
Stan
Alarmowy/
/ostrzegawczy
(w cm)
|
Uwagi
|
|
|
Stan (w cm)
|
Data
|
|||
|
Wąska -Pasłęk
|
697
|
17.03.2005
|
630/620
|
tylko 9 cm poniżej abs. maksimum z lat 1961-2000
|
|
Pasłęka – Braniewo
|
872
|
19.03.2005
|
780/720
|
|
|
Pasłęka-zbiornik Pierzchały
|
przepływ 100 m3/s
|
19-21.03.2005
|
Przepływ alarmowy 100 m3/s
|
|
|
Bolszewka – Bolszewo
|
przekroczony stan alarmowy-powyżej odczytu łaty wodowskazowej
(ponad 192)
|
17.03.2005
|
190/120
|
podtopienia budynków w Bolszewie, Gościcinie, Luzinie oraz terenów wzdłuż rzeki
|
|
Reda-Wejherowo
|
196
|
18.03.2005
|
160/130
|
podtopienia budynków w Redzie, Wejherowie oraz ogródków działkowych i terenów wzdłuż rzeki
|
|
Radunia - Pruszcz Gdański
|
przepływ 64 m3/s przy stanie 188 cm
|
19.03.2005
|
średni przepływ 6,52 m3/s
|
największy przepływ w ostatnich 57 latach, drugi w ostatnich 100 latach;
lokalne podtopienia w Kolbudach-Rynek, Żukowie,PruszczuGd
|
|
Liwa-Kwidzyn
|
184
|
19.03.2005
|
-
|
lokalne podtopienia gruntów w górnym biegu rzeki
|
|
Słupia-Słupsk
|
285
|
20.03.2005
|
240
|
lokalne podtopienia w Słupsku
|
|
Drwęca – Nowe Miasto Lubawskie
|
366
|
19.03.2005
|
320
|
przekroczone o 19cm absolutne maksimum z lat 1949-200
|
|
Drwęca – Brodnica
|
284
|
22.03.2005
|
220
|
tylko o 3 cm niżej od absolutnego max. z lat 1949-2000
|
Zjawiska lodowe
Rozwój zjawisk lodowych rozpoczął się z końcem stycznia. Mniejsze rzeki: Nogat, Szkarpawę, Martwą Wisłę oraz lokalnie Drwęcę, pokrywał lód stały. Grubość pokrywy lodowej na Martwej Wiśle maksymalnie osiągnęła 20 cm, zaś na Nogacie i Szkarpawie 15-16 cm.
Inne rzeki Pobrzeża oraz Żuław również zamarzły w styczniu-lutym. Lód stały na tych rzekach praktycznie utrzymywał się do połowy marca i były sytuacje, kiedy w rzece był jeszcze lód, a już spływały nią wody opadowo – roztopowe z górnej części dorzecza.
Na Wiśle w pierwszych dniach rozwoju pokrywy lodowej pojawił się śryż i kra oraz lód w polach międzyostrogowych i na ławicach piasku (wypłacenia). Śryż pokrywał od 10 do 60 % nurtu rzeki. Stała pokrywa śryżowo - lodowa wystąpiła tylko w ujściu Wisły na przełomie I i II dekady lutego, nie stwarzając żadnego zagrożenia dla spływu wód.
W III dekadzie lutego, w związku z kilkudniowym ociepleniem, Wisła była wolna od lodu. Ponowie śryż oraz kra rozwinęły się na Wiśle z początkiem marca. Były to zjawiska na niewielką skalę, jedynie w ujściu rzeki w połowie I dekady marca gęsty śryż zajmował około 60% nurtu rzeki.
Pokrywa lodowa na Wiśle zaczęła zanikać od 11 marca, na pozostałych rzekach od 15 marca. Pokrywa lodowa nie utrudniła przepływu wód.
Hydrologia 2002
Zimowe miesiące oraz początek wiosny 2002 charakteryzowały się dość znacznymi opadami. Występowały opady śniegu i śniegu z deszczem, a przede wszystkim deszczu. Intensywniejsze opady śniegu zanotowano w I dekadzie stycznia oraz na początku III dekady marca. Z końcem stycznia i w I połowie lutego wystąpiły intensywne opady deszczu. Kwiecień też był raczej mokry. Późna wiosna nie wyróżniała się większym opadem, podobnie jak i lato. Większe opady letnie - często intensywne i ulewne, ale krótkotrwałe, towarzyszyły burzom. Miniony rok charakteryzował się występowaniem dużej ilości burz, szczególnie w okresie maj-sierpień. Pierwsza burza wystąpiła już w końcu stycznia. Druga połowa roku była umiarkowanie mokra. Suchy był wrzesień, za to wilgotny październik Pierwsze opady śniegu, a właściwie śniegu z deszczem odnotowano w końcu listopada. Intensywny opad śniegu wystąpił w drugiej dekadzie grudnia. Pokrywa śnieżna utrzymywała się do końca roku. W I kwartale roku nie wystąpiły poważniejsze zjawiska lodowe. Ich rozwój, obserwowany na dolnej Wiśle od 2 stycznia, nie miał znaczącego wpływu na hydrologię Wisły. Pojawił się śryż oraz kra, zajmujące 30 do 100 % szerokości rzeki (w odcinku ujściowym), a w polach międzyostrogowych utworzył się lód stały, grubości do 12 cm. Cienką powłokę lodową odnotowano na ławicach piasku. Całkowity zanik zjawisk lodowych nastąpił w połowie stycznia. W grudniu rozwój zjawisk lodowych rozpoczął się od początku miesiąca i trwał nieprzerwanie do końca roku 2002. Na początku były to kra oraz śryż, pokrywające coraz to większą powierzchnię rzeki. Od połowy II dekady miesiąca w odcinku ujściowym, od km 936 zaczęła tworzyć się stała pokrywa lodowa ze spływającego śryżu oraz drobnej kry. W dniu 20 grudnia w ujściu zaczął się tworzyć zator, usunięty całkowicie trzy dni później. W połowie ostatniej dekady grudnia Wisła odcinkami była pokryta stałą pokrywą lodową. Na mniejszych rzekach: Nogat, Szkarpawa, Drwęca oraz Martwa Wisła występowała stała pokrywa lodowa.
Pokrywa lodowa na tych rzekach utrzymuje się zawsze dłużej niż na Wiśle. Drugim, poza częstymi burzami, charakterystycznym zjawiskiem roku była większa częstotliwość występowania silnych sztormów na Bałtyku, w okresie styczeń-kwiecień oraz październik-grudzień. Wysokie napełnienie Bałtyku oraz silne wiatry sztormowe o kierunkach najczęściej północnych lub zachodnich, powodowały podpiętrzanie wód ujściowego odcinka Wisły, Martwej Wisły oraz jej dopływów, a także rzek uchodzących do Zalewu Wiślanego, stwarzając zagrożenie powodziowe dla Żuław Wielkich i Żuław Elbląskich. W roku 2002 bardzo wcześnie, gdyż już na początku lutego dolną Wisłą przemieszczało się wezbranie powodziowe, z przekroczeniem stanów alarmowych. Było to wezbranie opadowo-roztopowe, poprzedzone znacznym wzrostem temperatury powietrza i nagłym topnieniem pokrywy śnieżnej w całej zlewni, spotęgowane dużymi opadami deszczu. Już od drugiej połowy stycznia odnotowywano systematyczny wzrost stanów wody Wisły, aż do przekroczenia stanów alarmowych w czasie przejścia fali kulminacyjnej, która dolną Wisłą przemieszczała się w dniach 4-6 lutego.
Przemieszczanie się fali kulminacyjnej na Wiśle w lutym 2002 przedstawiono poniżej.
Tabela G. Przemieszczanie się fali kulminacyjnej na dolnej Wiśle w lutym 2002 roku
|
Wodowskaz
|
Zaobserwowany stan maksymalny
|
Stan alarmowy/ ostrzegawczy
( w cm) |
Zrzuty ze zb.
Włocławek w m3/s |
|
|
Stan (w cm)
|
Data - godziny
|
|||
|
Toruń
|
638
|
04.02. cały dzień
|
650 - 530
|
3 239*
|
|
Chełmno
|
632
|
05.02. poranne
|
630 - 510
|
|
|
Grudziądz
|
636
|
05.02. poranne/południowe
|
650 - 540
|
|
|
Korzeniewo
|
670
|
05.02. cały dzień
|
700 - 610
|
|
|
Biała Góra
|
664
|
05/06.02 wieczorne/nocne
|
700 - 600
|
|
|
Tczew
|
824
|
06.02. poranne/południowe
|
820 - 700
|
|
|
Gdańska Głowa
|
838
|
06.02. połudn./wieczorne
|
810 - 730
|
|
|
Przegalina
|
730
|
06.02. połudn./wieczorne
|
700 - 650
|
|
|
Świbno
|
654
|
06.02. połudn./wieczorne
|
680 - 600
|
|
* zrzut ze zbiornika we Włocławku w dniu 04.02.2002 roku od godz. 7.00
Wezbranie Wisły nie stworzyło poważniejszych zagrożeń powodziowych. Zagrożenie powodziowe wystąpiło natomiast na odcinku Kanału Ostródzko - Elbląskiego pomiędzy Miłomłynem a Iławą, gdzie zaistniało niebezpieczeństwo, że długo utrzymujące się wysokie stany wody Kanału przeleją się przez koronę lewego wału (nasypu ), o zniszczonej koronie i zaniżonej rzędnej, lub rozmyją wał.
Zanotowano również podtopienie terenów przyległych do Jeziora Drwęckiego, w tym części placu manewrowego dworca PKS w Ostródzie, a także terenów w środkowym biegu rzeki Drwęcy. Zagrożenie powodziowe wystąpiło w dolinie rzeki Pasłęki oraz Słupi, na których stany wody powyżej alarmowych utrzymywały się przez kilka dni. Poza okresem wezbraniowym wody Wisły układały się w pierwszym półroczu generalnie w granicach wody średniej rocznej. Wyjątek stanowił ujściowy odcinek rzeki, gdzie do połowy marca utrzymywały się stany ostrzegawcze, wywołane podpiętrzeniem rzeki przez wody Zatoki Gdańskiej wskutek częstych sztormów. W drugim półroczu również utrzymywał się stan wody średniej. We wrześniu i październiku wody Wisły ustabilizowały się w stanie wody średniej niskiej, w listopadzie wystąpił stan wody średniej wysokiej, w grudniu - wskutek rozwoju zjawisk lodowych - ponownie stany wody spadły poniżej średniej.
Na przełomie II i III dekady grudnia w ujściowy odcinek Wisły został podpiętrzony przez zator. Zanotowano krótkotrwałe przekroczenie stanów ostrzegawczych, utrzymujących się do czasu zlikwidowania zatoru przez lodołamacze.
Nawigacja Administrowane rzeki pozostawały w klasach śródlądowych dróg wodnych opisanych w tabeli H Sezon żeglowny na rzekach: Nogat, Szkarpawa, Kanał Jagielloński, Martwa Wisła, Wisła rozpoczęto z dniem 22.04.2002 r., a zakończono z dniem 29.11.2002 r. Śluzy na rz. Martwa Wisła, Szkarpawie oraz Nogacie czynne były od dnia 03.04.2002 r. do dnia 29.11.2002 r., w sezonie tj. od 1.06.2002 r. do 30.09.2002 r. w godzinach 7oo - 19oo. oraz w godz. 7oo - 15oo w pozostałym czasie sezonu żeglugowego. W okresie od kwietnia 2002 r. do listopada 2002r. ograniczono żeglugę na odcinku rz. Wisła w km 696,7-703,0 z uwagi na niskie wody w miesiącu maju, czerwcu i wrześniu. Z dniem 1.05.2002 r. otwarto żeglugę i przeprawy przez pochylnie na Kanale Elbląskim i Systemacie Warmińskim.
Sezon zakończono w dniu 30.09.2002r. Śluzy czynne były w godz. 9oo - 19oo, a pochylnie Kanału Elbląskiego w godz. 10oo - 1630. Z dniem 10.07.2002 r. z uwagi na awarię wyłączono z eksploatacji pochylnie Oleśnica do dnia 25.07.2002 r.. Sezon nawigacyjny w roku 2002 przeprowadzono bezpiecznie i profesjonalnie - bez wypadku żeglugowego.
Tabela H. Klasy śródlądowych dróg wodnych
|
Rzeka
|
Km
|
Długość (km)
|
Klasa
|
|
Wisła
|
684 - 718
|
34
|
I b
|
|
Wisła
|
718 - 908,5
|
190,5
|
II
|
|
Wisła
|
908,5 - 941,2
|
32,7
|
III
|
|
Martwa Wisła
|
0.00 - 11,5
|
11,5
|
VI b
|
|
Szkarpawa
|
0,00 - 25,4
|
25,4
|
II
|
|
Nogat
|
0,00 - 62,0
|
62,0
|
II
|
|
Kanał Jagielloński
|
0,00 - 5,8
|
5,8
|
II
|
|
Systemat Kanału Elbląskiego
|
|
151,7
|
I a
|
OCENA HYDROLOGICZNO-NAWIGACYJNA ROKU 2001
Hydrologia
Zimowe oraz wiosenne miesiące roku 2001 charakteryzowały się umiarkowanymi opadami. Występowały opady śniegu i śniegu z deszczem. Intensywniejsze opady śniegu zanotowano w styczniu oraz na początku III dekady marca.
Późna wiosna nie wyróżniała się większym opadem. Pierwsze burze, którym towarzyszyły intensywniejsze, aczkolwiek krótkotrwałe opady, odnotowano w maju.
Druga połowa roku była zdecydowanie mokra. Duży, bardzo intensywny opad deszczu wystąpił w dniu 9 lipca, wynikiem którego była powódź na rzekach Pomorza Środkowego. Opad zanotowany tego dnia w Gdańsku - Rębiechowie wyniósł 122,7 mm, wobec średniorocznego dla tego posterunku 638 mm.
Dość intensywne opady deszczu wystąpiły także we wrześniu. Pierwsze opady śniegu odnotowano w listopadzie, natomiast intensywniejszy opad śniegu wystąpił w drugiej dekadzie grudnia. Generalnie retencja śnieżna w dolnym dorzeczu Wisły nie była zbyt duża. Nie wystąpiły poważniejsze zjawiska lodowe. Ich rozwój, obserwowany na dolnej Wiśle od pierwszych dni stycznia, nie miał znaczącego wpływu na hydrologię Wisły. Zanotowane zjawiska lodowe to drobna kra oraz śryż zajmujące ca 1/3-1/2 szerokości rzeki, lód brzegowy szerokości ca 30-80 m, oraz cienka powłoka lodowa na ławicach piasku.
Stałą pokrywę lodową, o maksymalnej grubości 8-10 cm, odnotowano na rzece Nogat i Szkarpawie oraz - cieńszą - na około 6-cio kilometrowym odcinku Martwej Wisły. W grudniu nie odnotowano zjawisk lodowych. Kilkakrotnie w ciągu roku, szczególnie w okresie styczeń-kwiecień oraz wrzesień-grudzień, występowały silne wiatry sztormowe o kierunkach najczęściej północnych lub zachodnich, powodujące podpiętrzenie wód ujściowego odcinka rzeki Wisły, rzeki Martwa Wisła oraz jej dopływów, a także rzek uchodzących do Zalewu Wiślanego, stwarzając zagrożenie powodziowe dla Żuław Wielkich i Żuław Elbląskich. Stany wody na dolnym odcinku Wisły kształtowane są zarówno przez warunki hydrologiczno - meteorologiczne przyległej zlewni, jak i poprzez dopływy z górnej i środkowej części dorzecza. Ponadto ujściowy odcinek rzeki pozostaje pod wpływem wahań wód Zatoki Gdańskiej.
W roku 2001 dwukrotnie na Wiśle utworzyła się fala wezbraniowa, której kulminacje układały się w strefie wody wysokiej, z przekroczeniem stanów alarmowych. Pierwsze wezbranie przemieszczało się przez dolny odcinek Wisły w pierwszych dniach maja. Już w ostatnich dniach kwietnia odnotowywano systematyczny wzrost stanów wody, spowodowany opadami oraz topnieniem śniegu w górach. Spływające z górnego dorzecza wody utworzyły falę kulminacyjną ze stanami przekraczającymi stany ostrzegawcze o ok. 50-100 cm., przemieszczającą się w dniach 02-05 maja. W ujściowym odcinku - przekrój Gdańska Głowa oraz Przegalina - wody rzeki osiągnęły stany alarmowe.
Największe wezbranie miało miejsce w sierpniu, po intensywnych i długotrwałych opadach deszczu w górnym oraz środkowym dorzeczu Wisły. Sierpniowa fala kulminacyjna przepłynęła przez dolną Wisłę w przeciągu 4 dni. Na całym odcinku były znacznie przekroczone stany alarmowe, a ich wartości były najwyższe w ciągu ostatnich 15 lat.
Przemieszczanie się fali kulminacyjnej na Wiśle w maju 2001 roku
na odcinku administrowanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku
|
Wodowskaz
|
Zaobserwowany stan maksymalny
|
Stan alarmowy/ ostrzegawczy
( w cm) |
Zrzuty ze zb.
Włocławek w m3/s |
|
|
Stan (w cm)
|
Data - godziny
|
|||
|
Toruń
|
630
|
02.05.
wieczorne |
650 - 530
|
3 094 *
|
|
Chełmno
|
612
|
03.05.
południowe / wieczorne |
630 - 510
|
|
|
Grudziądz
|
616
|
04.05.
poranne |
650 - 540
|
|
|
Korzeniewo
|
638
|
04.05.
poranne |
700 - 610
|
|
|
Biała Góra
|
619
|
04.05.
południowe |
700 - 600
|
|
|
Tczew
|
790
|
04.05 / 05.05
|
820 - 700
|
|
|
Gdańska Głowa
|
810
|
05.05.
poranne |
810 - 730
|
|
|
Przegalina
|
709
|
05.05.
poranne |
700 - 650
|
|
|
Świbno
|
634
|
05.05.
poranne |
680 - 600
|
|
* maksymalny zrzut ze zbiornika we Włocławku w dniu 01 maja 2001 roku (godz.23.00 ÷ 24.00)
Wrota przeciwpowodziowe w Białej Górze, Gdańskiej Głowie oraz Przegalinie - zamknięto w dniu 30.04.2001r.
Przemieszczanie się fali kulminacyjnej na Wiśle w sierpniu 2001 roku
na odcinku administrowanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku
|
Wodowskaz
|
Zaobserwowany stan maksymalny
|
Stan alarmowy/ ostrzegawczy
( w cm) |
Zrzuty ze zb.
Włocławek w m3/s |
|
|
Stan (w cm)
|
Data - godziny
|
|||
|
Toruń
|
742
|
02.08.
południowe |
650 - 530
|
4600÷4626 *
|
|
Chełmno
|
728
|
03.08.
południowe / wieczorne |
630 - 510
|
|
|
Grudziądz
|
720
|
03.08 / 04.08.
|
650 - 540
|
|
|
Korzeniewo
|
760
|
04.08.
poranne/południowe |
700 - 610
|
|
|
Biała Góra
|
756
|
04.08.
popołudniowe/wieczorne |
700 - 600
|
|
|
Tczew
|
920
|
04.08/05.08
|
820 - 700
|
|
|
Gdańska Głowa
|
920
|
04.08 / 05.08.
|
810 - 730
|
|
|
Przegalina
|
788
|
04.08 / 05.08.
|
700 - 650
|
|
|
Świbno**
|
682
|
04.08.
wieczorne |
680 - 600
|
|
* zrzut ze zbiornika we Włocławku w dniu 02.08.2001 roku od godz. 7.00
** stany wody w Świbnie pozostają pod wpływem Zatoki Gdańskiej
Wrota przeciwpowodziowe w Białej Górze, Gdańskiej Głowie oraz Przegalinie zamknięto w dniu 01.08.2001r.
Wrota przeciwpowodziowe w Białej Górze, Gdańskiej Głowie oraz Przegalinie otwarto ponownie w dniu 09.08.2001r.
Poza okresami wezbraniowymi stany wody Wisły układały się następująco: Od stycznia do połowy kwietnia - w strefie wody średniej rocznej, w okolicy stanów średnich. W czerwcu - od kilkudziesięciu do ponad 100 cm poniżej wody średniej rocznej.
Po przejściu wezbrania sierpniowego następował powolny spadek stanów do dolnej strefy stanów średnich, co trwało do końca września.
Ostatni kwartał to średnie stany wody Wisły, z lokalnymi wzrostami w ujściowym odcinku do stanów ostrzegawczych, wywołanych sztormowymi wiatrami i wzrostem poziomu wody Zatoki Gdańskiej.
Odrębną, specyficzną powodzią 2001 roku była powódź "gdańska", w dorzeczu rz. Raduni oraz rzek Pomorza Środkowego.
W dniu 09 lipca br w godzinach popołudniowych wystąpiły w Gdańsku oraz w zachodniej części województwa pomorskiego nawalne opady deszczu.
W ciągu doby opad zanotowany przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej na stacji Gdańsk - Rębiechowo wyniósł 122,70 mm.
Na terenach województwa pomorskiego (poza miastem Gdańsk), położonych w dorzeczu rzeki Raduni i Motławy wysokość opadu wahała się od 60 do ponad 100 mm.
Spowodowało to natychmiastowy wzrost stanów wody w rzekach gdańskiego węzła wodnego i dopływach, powodując ich wystąpienie z brzegów.
Stany wody Raduni na terenie m. Pruszcz wyniosły około 200 cm ponad wodę średnio obserwowaną (40-60 cm). W przekroju Juszkowo, ca 3 km powyżej m. Pruszcz, stwierdzono przepływ 48 m3/s (wg IMGW), co równa się wodzie 1%. Średni roczny przepływ Raduni dla tego przekroju wynosi 6,52 m3/s.
Rzeka wystąpiła z brzegów w m. Pruszcz Gdański. Na terenie m. Gdańska woda przelała się z koryta Kanału Raduni do rzeki Raduni, zalewając część miasta.
Na znacznych odcinkach rzeki nastąpiły uszkodzenia umocnień skarp, osuwiska, podmycia i wywroty drzew, powodujące powstanie zatorów. Rzeka została zamulona, w międzywalu stwierdzono liczne wymycia gruntu.
Podobną sytuację stwierdzono w uchodzącej do Raduni na terenie Gdańska rzece Motławie, a także na Opływie Motławy.
Rzeka Słupia również prowadziła wody powodziowe, które wyrządziły szkody w ubezpieczeniach brzegów, spowodowały powstanie zatorów z wywróconych drzew i krzewów oraz zamulenie rzeki, szczególnie w m. Słupsku.
W akcji w Gdańsku użyto sprzęt z Centralnego Magazynu Przeciwpowodziowego w Toruniu.
Nawigacja
Administrowane rzeki pozostawały w następujących klasach wód śródlądowych żeglownych:
- rz. Wisła od km 684,0 do km 718,0 klasa I
- rz. Wisła od km 718,0 do km 910,0 klasa II
- rz. Wisła od km 910,0 do km 941,3 klasa III
- rz. Martwa Wisła od km 0,0 do km 11,5 klasa IV
- rz. Szkarpawa od km 0,0 do km 25,4 klasa II
- kanał Jagielloński od km 0,0 do km 5,8 klasa I
- rz. Nogat od km 0,0 do km 62,0 klasa II
- Systemat Warmiński bezklasowy
Sezon nawigacyjny na rzekach: Wisła, Martwa Wisła, Szkarpawa, Kanał Jagielloński oraz Nogat trwał od dnia 12 kwietnia do dnia 15 listopada 2001 roku.
Śluzy na Martwej Wiśle, Szkarpawie oraz Nogacie czynne były - z przerwami w okresie przechodzenia wód wezbraniowych - od dnia 19.03. 2001 do dnia 14.12. 2001 roku.
W okresie czerwiec - wrzesień śluzy czynne były w godzinach 7.00-19.00 (lub 7.00--18.00) w dni robocze oraz w godzinach 8.00 (9.00) -16.00 (17.00) w dni wolne od pracy. W pozostałym okresie czasu można się było śluzować w dni robocze w godzinach 7.00-15.00.
W dniu 22 czerwca śluzy w Przegalinie oraz Gdańskiej Głowie czynne były w godz. 7.00 - 21.00, a w dniu 24 czerwca w godz. 9.00-20.00.
Na szlakach żeglownych Systematu Warmińskiego sezon nawigacyjny trwał od dnia 28.04.2001 do dnia 10.10.2001. Z uwagi na awarię śluzy Zielona, śluzy Systematu Warmińskiego zamknięto z dniem 01.10. 2001r.
Śluzy czynne były we wszystkie dni tygodnia w godz. 9.00-19.00.
Pochylnie Kanału Elbląskiego czynne były od dnia 28 kwietnia do dnia 30 września 2001 roku.
Okresowo (czerwiec oraz wrzesień), ze względu na niskie stany wody, wystąpiły trudności nawigacyjne na rzece Wiśle, polegające na wystąpieniu lokalnie mniejszych głębokości niż wymagane dla I lub II klasy wody żeglownej na odcinku Nieszawa- Grudziądz - Biała Góra.
Przebieg zimowej ochrony przeciwpowodziowej na rzece Wiśle w roku 2001
Przebieg zimowej ochrony przeciwpowodziowej w miesiącach styczeń - marzec 2001
W celu zabezpieczenia zimowej ochrony przeciwpowodziowej zawarta została z Armatorem lodołamaczy, tj. Przedsiębiorstwem Budownictwa Wodnego sp. z o.o. w Tczewie umowa "Najem lodołamaczy dla przeprowadzenia zimowej osłony przeciwpowodziowej rzeki Wisły w km 941,0-684,0"
Dla wykonania działań związanych z pogotowiem i pracą lodołamaczy Armator postawił do dyspozycji RZGW lodołamacze oraz zapewnił obsługę logistyczną tj. dostawy paliwa, żywności dla załogi, części zamiennych oraz czołówkę z mechanikami do usuwania ewentualnych awarii.
Zgodnie z zawartą umową lodołamacze pozostawały w dyspozycji RZGW od dnia 01.12.2000 roku do dnia 15.03.2001 roku.
Pogotowie lodołamania na sezon zimowy 2000/2001 rozpoczęto w dniu 1 grudnia 2000 roku.
Lodołamacze rozstawiono w sposób następujący:
1. Baza PBW w Przegalinie na rz. Wiśle w km 936.0 - 7 szt.
2. Nabrzeże w Sobieszewie na rz. Martwa Wisła - 2 szt. (największe jednostki, L-1000).
Rozwój zjawisk lodowych na początku 2001 roku
Zjawiska lodowe zaczęły się rozwijać począwszy od dnia 2 stycznia 2001 roku. Na Wiśle pojawił się śryż oraz drobna kra, zajmujące ca 1/3 - 1/2 szerokości rzeki, a w polach międzyostrogowych utworzył się lód brzegowy, szerokości ca 30-70 m. Cienką powłokę lodową odnotowano na ławicach piasku.
Kra i śryż spływały swobodnie do Zatoki Gdańskiej; nie wystąpiły żadne podpiętrzenia. Nie stwierdzono zagrożeń powodziowych.
Zanik zjawisk lodowych nastąpił w połowie lutego.
Wobec przedstawionej powyżej sytuacji hydrologicznej, w miesiącach styczeń-marzec 2001 nie prowadzono na terenie działania RZGW Gdańsk akcji lodołamania. Lodołamacze przez cały czas pozostawały w pogotowiu.
W miesiącach styczeń, luty oraz marzec 2001 roku koszty ochrony przeciwpowodziowej (pogotowia lodołamania) wyniosły: 2 148 753,81 zł.
Dodatkowo w styczniu 2001 zapłacono część nieopłaconej faktury za pogotowie lodołamania w grudniu 2000 roku w kwocie 270 386,49 zł.
Przebieg zimowej ochrony przeciwpowodziowej w grudniu 2001 roku
Dla zabezpieczenia zimowej ochrony przeciwpowodziowej od strony Wisły w sezonie 2001/2002 zawarta została z Armatorem lodołamaczy, tj. Przedsiębiorstwem Budownictwa Wodnego sp. z o. o. w Tczewie umowa "Najem lodołamaczy dla przeprowadzenia zimowej osłony przeciwpowodziowej rzeki Wisły w km 941,0-684,0".
Dla wykonania działań związanych z pogotowiem i pracą lodołamaczy Armator postawił do dyspozycji RZGW lodołamacze oraz zapewnił obsługę logistyczną tj. dostawy paliwa, żywności dla załogi, części zamiennych oraz czołówkę z mechanikami do usuwania ewentualnych awarii.
Zgodnie z umową w dniu 01 grudnia 2001 roku 6 szt. lodołamaczy postawiono w stan rezerwy, tj. gotowości technicznej, z dyżurną obsadą w godz. 7.00-15.00, w następującym rozstawieniu:
1. Baza PBW w Przegalinie na rz. Wiśle w km 936.0 4 szt.
2. Nabrzeże w Sobieszewie na rz. Martwa Wisła 2 szt.
Od dnia 15 grudnia w dyspozycji RZGW, w stanie rezerwy pozostaje siódmy lodołamacz-holownik, stanowiący własność Gospodarstwa Pomocniczego w Toruniu, cumujący w porcie w Korzeniewie, w km 867 rz. Wisły.
Lodołamacze mają pozostawać w dyspozycji RZGW do dnia 15.03.2001 roku.
W miesiącu grudniu 2001 roku nie wystąpiły na Wiśle zjawiska lodowe. wobec czego nie prowadzono akcji łamania lodu.
Za zimową ochronę przeciwpowodziową w grudniu 2001 Armator PBW w Tczewie, wystawił faktury na kwotę: 697.366,08zł z czego, w związku z brakiem funduszy zapłacono: 169.885,89zł.
data aktualizacji artykułu: 2010-04-15 11:52:42
