Ustawa z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne tworzy rady gospodarki wodnej regionów wodnych, zwane dalej Radami, jako organy opiniodawczo-doradcze dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej.
Do zakresu działania Rady należy wyrażanie opinii w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym, a w szczególności:
1) projektów warunków korzystania z wód regionu wodnego,
2) projektów planów ochrony przeciwpowodziowej regionu wodnego,
3) projektów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,
4) planowanych przedsięwzięć związanych z odbudową ekosystemów zdegradowanych przez eksploatację zasobów wodnych,
5) projektów inwestycji związanych z gospodarowaniem wodami w regionie wodnym,
6) projektów programów działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych,
7) gminnych, powiatowych i wojewódzkich planów gospodarki odpadami.
Rada składa się z 30 członków zgłoszonych przez organy samorządu terytorialnego, organizacje gospodarcze, rolnicze, rybackie oraz społeczne związane z gospodarką wodną, a także przez zakłady korzystające z wód oraz właścicieli wód nienależących do Skarbu Państwa, powoływanych na okres 4 lat, z zastrzeżeniem, że Prezes Krajowego Zarządu może odwołać członka Rady przed upływem jego kadencji na wniosek organizacji, która zgłosiła jego kandydaturę.
Członków Rady powołuje Prezes Krajowego Zarządu (obecnie w jego imieniu działa Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej - Minister Środowiska) na wniosek regionalnego dyrektora zarządu, spośród zgłoszonych osób.
Rada wybiera ze swego grona przewodniczącego, zastępcę i sekretarza, którzy tworzą prezydium Rady. Prezydium reprezentuje radę regionu na zewnątrz oraz organizuje jej prace.
Rada może tworzyć stałe lub doraźne komisje albo zespoły; do pracy w komisjach albo zespołach mogą być zapraszane osoby spoza składu Rady.
Uchwały Rady podejmowane są w głosowaniu, zwykłą większością głosów, przy obecności co najmniej połowy liczby członków.
Tryb działania rady określa regulamin przez nią uchwalony.
Wydatki związane z działalnością rady konieczne dla realizacji powierzonych jej zadań są pokrywane ze środków regionalnego zarządu.
Członkom Rady oraz zapraszanym na jej posiedzenia specjalistom zamieszkałym poza miejscowością, w której odbywa się posiedzenie i biorącym udział w posiedzeniu, przysługuje zwrot diet, kosztów podróży i noclegów na zasadach określonych w przepisach w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze państwa.
Obsługę biurową rady regionu zapewnia RZGW.
